Cursus biologisch tuinieren: de helft zit erop!

Ze zijn halverwege, de veertien tuinleerlingen van de cursus ‘Heel de Aarde’.

20160422_134031Vrijdag was ’s morgens weer gevuld met theorie en ’s middags weer praktijk in de tuin  van de Michaëlshof. De groep werd daartoe in meerdere werkgroepen verdeeld.

Na een rondje over de tuin, waarbij Michaël vertelde hoeveel verschillende soorten planten spontaan op een vierkante meter groeide, ging hij met een groepje pastinaken uitplanten en verder wieden voor nieuwe zaai- en plant bedden. Bij Trudy in de vloeikas werd de selderij geoogst, diverse groentes geplant en verspeend. Bij Martijn werden de bedden aardbeien weer vrijgemaakt van onkruid, zodat de regels20160422_134049 er weer netje bij kwamen te liggenn. Bij René werd het hooi gemulched. Op de foto’s van Cor een overzicht van de buitenwerkzaamheden en de nabespreking in de ‘Westwing’.

Vera schreef een uitgebreid verslag ‘zaai’ van de tweede cursusdag (15 april):

De Wandelende Uien

Toen Michaël nog niet zo lang bezig was op de Michaëlshof plant20160422_140011te hij op een dag uien. De volgende dag ging hij kijken hoe het met zijn uitjes gesteld was en zag tot zijn verbazing dat de uien door het hele veld lagen. Hij plantte de uien netjes weer terug en wachtte het af. De volgende dag lagen de uitjes wéér verspreid over het veld. Er moest vast ergens een beest rondlopen dat mijn uien er uit trekt, dacht hij. Hij plantte ze nogmaals terug, maar dit keer goed onder de grond. De volgende dag kwam hij terug en gelukkig, na de derde keer planten stonden de uitjes er nog. Wat voor dier het nou was geweest, dat bleef een raadsel. Een paar dagen later raakte hij in gesprek met een boer uit de buurt die aan Biologisch Dynamisch tuinieren deed. Michaël vertelde het verhaal van zijn uien en de boer vroeg hem wanneer Michaël de uitjes had geplant. Wat bleek, de uitjes waren geplant tijdens de wassende maan, en doordat uien vol met etherische oliën zitten heeft de maan grip op ze gehad en heeft ze zo de grond uit getrokken!

De maan

De wassende maan zorgt ervoor dat kiempjes ontspruiten vanwege haar aantrekkende kracht. De uitjes in het verhaal hierboven volgden de maan in haar pad en raakten daardoor soms wel een halve meter verwijderd van hun plek. De wassende maan i20160422_141026s op weg naar de volle maan. Het beste kan er geplant worden bij een afnemende maan, dan is de maan op weg naar een nieuwe maan. Als er een letter ‘p’ van de maan gemaakt kan worden dan is de maan wassend en komt net van een nieuwe maan af en gaat naar een volle maan toe. Als er een letter ‘d’ gemaakt kan worden dan is de maan afnemend en op weg naar een nieuwe maan. Biologisch Dynamisch (BD) tuinieren werkt onder andere met de maanstanden en de standen van planeten. Op de Michaëlshof is er twee jaar volgens BD gewerkt. Toen Michaël ontdekte dat een zaadje toch precies doet wat het zelf wil en zelf heel goed weet wanneer ze moet ontkiemen, heeft hij BD losgelaten.

Lunar en Solar

Er zijn Lunarbomen en Solarbomen, deze groeien op verschillende manieren. Zo hebben Solarbomen een diepe pen wortel en hebben Lunarbomen gespreide wortels. Een Beuk is een voorbeeld van een Lunarboom en een Eik is een voorbeeld van een Solarboom.

Zaadjes

In een piepklein zaadje zit alle informatie voor een plant of grote boom opgeslagen. Het is een heel systeem in zichzelf. Er zijn heel erg kleine zaadjes, bijvoorbeeld van ee20160422_134004n Berk, of hele grote zaden, zoals bijvoorbeeld een kokosnoot. Zaden zijn er in ontelbare vormen en kleuren. Zo zijn er in Nederland alleen al 120 verschillende soorten bonen. Als voorbeeld lagen er allemaal verschillende soorten zaadjes op tafel die we konden bekijken en proberen te benoemen. Een klein grapje van Michael: een paar van de ‘zaadjes’ bleken kattenbrokjes te zijn!

Morfisch veld

Volgens Rupert Sheldrake, een Britse wetenschapper, heeft een zaadje een soort antenne en is het aangesloten op een morfisch veld. Ergens in de kosmos is een zender/ontvanger die resoneert met het zaadje. Er is dus bijvoorbeeld een zender/ontvanger voor rode kool. Als er een rode kool dood gaat zend hij al zijn informatie naar de kosmos. Als er een rode kool zaadje geplant wordt haalt hij uit de kosmos zijn informatie op. Zaadjes en planten resoneren ook met de bodem en de omgeving. Eenzelfde plant zal op verschillende soorten bodem verschillende dingen doen. Zo zit er bijvoorbeeld op Wieringen veel ijzer in de grond, daardoor worden alle groenten daar net iets roder dan elders.

Levensstroom

De natuur is gericht op het in contact blijven met de almaar doorgaande levensstroom: voortplanting. De meeste planten, vrijwel alle groenten, hebben een eenjarige zaadproductie, we noemen deze planten eenjarig. Er zijn ook twee- of meerjarige planten, die conserveren leven in hun wortel en de plant sterft af en groeit weer op. Dit doen bijvoorbeeld rode bieten, wortels, stokroos, en natuurlijk ook bomen. Ze hanteren een principe van overdaad: ze produceren veel meer zaden dan nodig is. De Beuk bijvoorbeeld produceert misschien wel 80.000 beukennootjes per jaar. Rondom bomen in bossen zie je in het voorjaar vaak tientallen kleine stammetjes, maar er geldt het principe van survival of the fittest: alleen de allersterksten overleven.

Concurrentie

De zaadjes concurreren niet alleen met elkaar, maar ook met mens en dier. Wij zijn dol op beukennootjes, en een hoop dieren ook. De mens is een deel van het geheel. We delen de aarde met planten en dieren. Als je als mens alles voor jezelf wilt hebben kost het heel veel tijd en energie om alle dieren te bestrijden. Als je bereid bent om een beetje te delen dan is er veel minder irritatie en moeite. Het gaat om balans. Een beetje voor de mensen, een beetje voor de dieren.

Zaaien

Als we gaan zaaien dan maken we een zaaibed, een gespreid bedje voor de zaadjes. Een zaadje heeft de juiste omstandigheden nodig om te ontkiemen: water, voeding (grond) en warmte. Door het water zwelt het zaadje op. Dan blijkt er een kiempje in te zitten. Het zaadje is eigenlijk alleen de omhulling van de kiem, en levert voeding aan voor het kiempje. Zodra er worteltjes ontstaan kan het kiempje zelfstandig voeding opnemen uit de grond.

Je kunt in de volle grond zaaien, of voorzaaien in bijvoorbeeld een kas. Omdat zaadjes warmte nodig hebben om te ontkiemen kun je vaak al een maand eerder in een kas zaaien dan in de volle grond. Zie de hand-out (ontvangen tijdens cursusdag 2) voor een overzicht van wat er wanneer gezaaid kan worden. Zaaien kan het beste in een mengsel van compost met zand waarbij de verhoudingen ongeveer 8 op 1 zijn (8 compost / 1 zand). Klei grond gemengd met wat kalk is ook geschikt om op te zaaien.

Praktijkgedeelte

We zijn verdeeld in drie groepen aan het werk gegaan. Een groep heeft in de kas courgette, augurk, pompoen en tuinboon voorgezaaid in doorgesneden wc-papier rolletjes. Een andere groep heeft buiten de zaaibedden klaargemaakt en klimmers gezaaid: peultjes, kapucijners en bonen. De derde groep heeft op een ander veld de zaaibedden klaargemaakt en raapstelen, snijbieten en schorseneren gezaaid. We hebben geleerd hoe je een goed zaaibed maakt, hoe je het beste kunt voorzaaien en hoe je het beste onkruid verwijderd. We hebben met z’n allen hard gewerkt en een hele leuke dag beleefd!

Tips

  • Zaaikalender van Katrien Martens en José Orins is gratis te downloaden. Zoek op ‘Katrien Martens zaaikalender’.20160422_154244
  • Om ongedierte tegen te gaan kun je radijsjes planten tussen je groenten. Knoflook, kamille en dille werken ook goed.

20160422_15414120160422_154227

 

 

This entry was posted in Algemeen. Bookmark the permalink.